نویسنده کتاب: استاد مرتضی مطهری موضوع کتاب:
امتیاز

شخصیت عظیم و گسترده امیرالمومنین علی علیه السلام وسیعتر و متنوعتر از این است که یک فرد بتواند در همه جوانب و نواحی آن وارد شود و توسن اندیشه را به جولان آورد.برای یک فرد،حداکثری که میسر است این است که یک یا چند ناحیه معین و محدود را برای مطالعه و بررسی انتخاب کند و به همان قناعت ورزد.یکی از جوانب ونواحی وجود این شخصیت عظیم،ناحیه تاثیر او بر روی انسانها به شکل مثبت یا منفی است و به عبارت دیگر«جاذبه و دافعۀ» نیرومند اوست که هنوز هم نقش فعال خود را ایفا می نماید و در این کتاب درباره اش گفت و گو شده است.
شخصیت افراد از نظر عکس العمل سازی در روحها و جانها یکسان نیست.به هر نسبت که شخصیت حقیرتر است کمتر خاطرها را به خود مشغول می دارد ودر دلها هیجان وموج ایجاد می کند،و هر چه عظیم تر و پر نیروتر است خاطره انگیزتر وعکسالعمل سازتر است،خواه عکسالعمل موافق یا مخالف.شخصیتهای خاطره انگیز و عکس العمل ساز،زیاد بر سر زبانها می افتد،موضوع مشاجره ها و مجادله ها قرار می گیرند،سوژۀ شعر و نقاشی و هنرهای دیگر واقع می شوند،قهرمان داستانها و نوشته ها می گردند.اینها همه،چیزهایی است که در مورد علی علیه السلام به حد اعلی وجود دارد و او در این جهت بی رقیب و یا بسیار کم رقیب است.
امتیاز اساسی علی علیه السلام و سایر مردانی که از پرتو حق روشن بوده اند این است که علاوه بر مشغول داشتن خاطرها و سرگرم کردن اندیشه ها،به دلها و روحها نور وحرارت و عشق و نشاط و ایمان و استحکام می بخشند.
فیلسوفانی مثل سقراط وافلاطون و ارسطو و بو علی و دکارت نیز قهرمان تسخیر اندیشه ها و سر گرم کردن خاطرها هستند.رهبران انقلابهای اجتماعی مخصوصاٌ در دو قرن اخیر،علاوه بر این،نوعی تعصب در پیروان خود به وجود آوردند.مشایخ عرفان پیروان خویش را احیاناٌ آنچنان وارد مرحلۀ«تسلیم»می کنند که اگر پیر مغان اشارت کند سجاده به می رنگین می نمایند.اما در هیچ کدام از آنها گرمی وحرارت توام با نرمی و لطافت وصفا ورقّتی که در پیروان علی،تاریخ نشان می دهد نمی بینیم.اگر صوفیه از دراویش لشکری جرّار و مجاهدانی کارآمد ساختند،با نام علی کردن نه با نام خودشان.
حسن و زیبایی معنوی که محبت وخلوص ایجاد می کند از یک مقوله است،و سیادت ومنفعت و مصلحت زندگی که کالای رهبران اجتماعی،و یا عقل و فلسفه که کالای فیلسوف است،و یا اثبات سلطه و اقتدار که کالای عارف است،از مقوله های دیگر.
جاذبه ودافعه علی علیه السلام مجموعه ای است از چهار سخنرانی که در روزهای ۱۸ تا ۲۱ ماه مبارک رمضان سال ۱۳۸۸ در حسینیۀ ارشاد ایراد شده است.این کتاب مشتمل است بر یک مقدمه و دو بخش.در مقدمه کلیاتی دربارۀ جذب ودفع به طور عموم و جاذبه ودافعۀ انسانها به طور خصوص بحث شده است.در بخش اول،جاذبۀ علی علیه السلام-که همواره دلهایی را به سوی خود کشیده و می کشد-وفلسفۀ آن و غایده واثر آن،موضوع بحث قرار گرفته است.در بخش دوم،دافعۀ نیرومند آن حضرت که چگونه عناصری را به سختی طرد می کرد و دور می انداخت،توضیح وتشریح شده است؛ثابت شده که علی علیه السلام دو نیرویی بوده است و هر کس که بخواهد در مکتب او پرورش یابد باید دو نیرویی باشد.نظر به این دو نیرویی بودن به تنهایی کافی نیست که معرف مکتب علی باشد،در این کتاب کوشش شده تا حد امکان نشان داده شود که جاذبۀ علی افرادی از چه طراز را جذب می کرد و دافعۀ او چه سنخ افرادی را طرد می نمود.ای بسا برخی از ما که مدعی پیروی مکتب او هستیم آنان را که علی جذب می کرد دفع کنیم و آنان را که او دفع می کرد جذب کنیم در قسمت دافعۀ علی به بحث دربارۀ خوارج اکتفا شده است و حال آنکه طبقات دیگری نیز هستند که مشمول دافعۀعلی می باشند.
مطالب فوق بر گرفته از پیشگفتار کتاب جاذبه ودافعه علی به قلم استاد شهید مرتضی مطهری است.

یک دیدگاه بگذارید.